
วันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ นำโดยคณะทำงาน นางสาวธนัญญา วงศ์สมศักดิ์ บรรณารักษ์, นางสาวนิภาวรรณ ใหคำ บรรณารักษ์ และนายปรีชา วรรณเลิศ นักวิชาการคอมพิวเตอร์ ร่วมด้วย นางสาวรังสินี ศรีแสน หัวหน้าฝ่ายอำนวยการ สำนักงานปลัดเทศบาลตำบลบ้านสา ลงพื้นที่ปูพรมเก็บข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น ณ ตำบลบ้านสา อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง ภายใต้ “โครงการยกระดับสมรรถนะดิจิทัลและนวัตกรรมภูมิปัญญาสู่การเป็นชุมชนน่าอยู่” เพื่อรวบรวมองค์ความรู้จากปราชญ์ชาวบ้าน นำมาจัดทำคลังข้อมูลดิจิทัลและต่อยอดเป็นนวัตกรรมสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับชุมชน
ฟื้นคืนชีพ "สารภีดงศิลป์" : จากดนตรีที่เกือบสูญหาย สู่การประยุกต์ร่วมสมัย
คณะทำงานได้เข้าพบกลุ่มอนุรักษ์ดนตรีพื้นเมือง "วงสารภีดง" (หรือคณะสารภีดงศิลป์) ซึ่งมีประวัติการต่อสู้เพื่อรักษาศิลปะล้านนามาอย่างยาวนาน โดยเริ่มจากการรวมตัวของปราชญ์ชาวบ้านในปี พ.ศ. 2553 เพื่อฟื้นฟูวงสะล้อ ซอ ซึง ที่กำลังจะสูญหาย
* ความสำเร็จในการปรับตัว: ปัจจุบันวงสารภีดงศิลป์ได้ก้าวข้ามขีดจำกัดจากการจำเพลงแบบโบราณ มาสู่การใช้ "โน้ตดนตรี" และการผสมผสานเครื่องดนตรีสากล เช่น เบสและกีตาร์ ทำให้สามารถบรรเลงเพลงร่วมสมัยได้
* การส่งต่อ: ทางกลุ่มได้จัดตั้งศูนย์เรียนรู้เพื่อถ่ายทอดทักษะดนตรีให้แก่เยาวชน ป้องกันไม่ให้รากเหง้าทางวัฒนธรรมเลือนหายไปตามกาลเวลา
"ฮมสะป๊ะยา": นวัตกรรมสมุนไพรและศาสตร์บำบัดธาตุทั้ง 4
อีกหนึ่งจุดหมายสำคัญคือการเก็บข้อมูล ณ ศูนย์เรียนรู้บ้านสาแพะ "ฮมสะป๊ะยา" โดยคุณสุพรรณ ละออง ผู้ประยุกต์ประสบการณ์ด้านสปาระดับอาชีพเข้ากับภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
* ไฮไลต์นวัตกรรม: การพัฒนา "ลูกประคบสมุนไพรสูตรหินภูเขาไฟ" ซึ่งมีคุณสมบัติพิเศษในการกักเก็บความร้อนได้นานกว่าปกติและสามารถเข้าไมโครเวฟได้ ตอบโจทย์การใช้งานในยุคปัจจุบัน
* ศาสตร์การบำบัด: การฟื้นฟูร่างกายผ่านการ "ย่ำขาง" "ตอกเส้นล้านนา" และ "การแช่เท้าในอ่างหินร้อน" เพื่อปรับสมดุลธาตุทั้ง 4 ดิน น้ำ ลม ไฟ ซึ่งเป็นอัตลักษณ์การดูแลสุขภาพที่โดดเด่นของชุมชนบ้านสาแพะ
การลงพื้นที่ในครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลในรูปแบบตัวอักษรและมัลติมีเดียเท่านั้น แต่สำนักวิทยบริการฯ เล็งเห็นถึงศักยภาพในการนำข้อมูลเหล่านี้มาวิเคราะห์และจัดทำเป็นคลังข้อมูลวัฒนธรรมดิจิทัลเพื่อช่วยเผยแพร่องค์ความรู้ปราชญ์ชุมชนให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางขึ้น ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ รวมถึงการส่งเสริมการจ้างงานดนตรีพื้นเมืองและการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพร เพื่อสร้างรายได้หมุนเวียนกลับสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน


